Cách tính trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm 2026: công thức, ví dụ và DATEDIF

Ba khoản này hay bị gọi chung là "tiền nghỉ việc", nhưng người trả, điều kiện và cách tính khác hẳn nhau. Hai khoản đầu do công ty trả theo Bộ luật Lao động 2019; khoản thứ ba do quỹ bảo hiểm thất nghiệp trả theo Luật Việc làm 2025.

Hệ quả: người làm lâu năm ở công ty đóng BHTN đều đặn (bắt buộc từ 01/01/2009) thường nhận rất ít hoặc không có trợ cấp thôi việc, vì gần như toàn bộ thời gian đã được trừ và chuyển sang trợ cấp thất nghiệp.

Theo khoản 1 Điều 46 Bộ luật Lao động 2019, công ty trả trợ cấp thôi việc cho người đã làm việc thường xuyên từ đủ 12 tháng trở lên khi hợp đồng chấm dứt theo các khoản 1, 2, 3, 4, 6, 7, 9 và 10 Điều 34, tức là:

• Hợp đồng hết hạn; đã hoàn thành công việc theo hợp đồng; hai bên thoả thuận chấm dứt.
• Người lao động bị kết án tù không được hưởng án treo, hoặc bị cấm làm công việc ghi trong hợp đồng theo bản án.
• Người lao động chết, bị toà tuyên bố mất năng lực hành vi dân sự, mất tích; người sử dụng lao động là cá nhân chết hoặc doanh nghiệp chấm dứt hoạt động.
• Người lao động đơn phương chấm dứt đúng luật (Điều 35), hoặc công ty đơn phương chấm dứt đúng luật (Điều 36).

Không được trợ cấp thôi việc khi: đủ điều kiện hưởng lương hưu; bị sa thải; tự ý bỏ việc từ 5 ngày làm việc liên tục trở lên không lý do chính đáng (điểm e khoản 1 Điều 36); đơn phương nghỉ trái luật (Điều 40). Người bị cho nghỉ vì tái cơ cấu, lý do kinh tế, sáp nhập (khoản 11 Điều 34) thì nhận trợ cấp mất việc làm theo Điều 47 thay cho trợ cấp thôi việc.

Khoản 2 Điều 46 BLLĐ và khoản 3 Điều 8 Nghị định 145/2020/NĐ-CP: thời gian tính trợ cấp = tổng thời gian làm việc thực tế cho công ty trừ thời gian đã tham gia bảo hiểm thất nghiệp và thời gian đã được trả trợ cấp thôi việc, mất việc làm trước đó.

Làm tròn (điểm c khoản 3 Điều 8): thời gian tính theo năm đủ 12 tháng; tháng lẻ từ 1 đến 6 tháng tính ½ năm, trên 6 tháng tính 1 năm. Ví dụ 2 năm 4 tháng → 2,5 năm; 2 năm 7 tháng → 3 năm.

Khoản 3 Điều 46 và Điều 47: tiền lương để tính là tiền lương bình quân của 6 tháng liền kề theo hợp đồng lao động trước khi người lao động thôi việc, mất việc. Tiền lương theo hợp đồng gồm mức lương theo công việc, phụ cấp lương và các khoản bổ sung ghi trong hợp đồng (Điều 90 BLLĐ); không lấy tiền làm thêm giờ, thưởng hay khoản hỗ trợ không gắn với công việc.

Ví dụ: chị Lan có lương hợp đồng 14.000.000đ từ tháng 5 đến 7/2026, tăng lên 16.000.000đ từ tháng 8 đến 10/2026. Bình quân 6 tháng = (14 × 3 + 16 × 3) ÷ 6 = 15.000.000đ. Bảng lương nào lưu lại số liệu từng kỳ đã chốt thì lấy 6 dòng cuối là xong — cách lập bảng lương ở bài cách tính lương nhân viên bằng Excel.

Trường hợp anh Minh: 2 tháng thử việc chưa đóng BHTN là phần còn lại để tính, và mức sàn "ít nhất bằng 02 tháng tiền lương" của Điều 47 đẩy số tiền lên 24 triệu. Nếu toàn bộ thời gian đều đã đóng BHTN thì thời gian tính trợ cấp bằng 0; cách hiểu phổ biến là khi đó không phát sinh trợ cấp mất việc làm, nhưng vẫn còn ý kiến khác về mức sàn — nên hỏi Sở Nội vụ nơi công ty đặt trụ sở trước khi chốt.

Trường hợp chị Hoa: không đóng BHTN cho người thuộc diện bắt buộc là vi phạm. Công ty vừa phải trả trợ cấp thôi việc cho cả 40 tháng, vừa có thể bị truy đóng và phạt. Mức đóng BHTN 1% + 1% và cách tính ở bài cách tính BHXH 2026.

Bố trí mỗi người một dòng: B ngày vào làm, C ngày nghỉ việc (ngày cuối cùng làm việc), D số tháng đã đóng BHTN tại công ty (lấy từ VssID), E lương bình quân 6 tháng. Ba cột công thức:

=MAX(0; DATEDIF(B2; C2 + 1; "M") - D2)

=INT(F2 / 12) + IF(MOD(F2; 12) = 0; 0; IF(MOD(F2; 12) <= 6; 1/2; 1))

=ROUND(G2 * E2 / 2; 0)

=IF(G2 > 0; ROUND(MAX(G2; 2) * E2; 0); 0)

• Thời hạn trả: trong 14 ngày làm việc kể từ ngày chấm dứt hợp đồng, hai bên thanh toán đủ các khoản (Điều 48 BLLĐ). Được kéo dài nhưng không quá 30 ngày khi công ty chấm dứt hoạt động; thay đổi cơ cấu, công nghệ, lý do kinh tế; chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, bán, chuyển đổi doanh nghiệp; hoặc do thiên tai, hoả hoạn, địch hoạ, dịch bệnh nguy hiểm.
• Thuế TNCN: trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc làm theo quy định của pháp luật không tính vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương. Nghị định 253/2026/NĐ-CP (hiệu lực 01/07/2026) giữ nguyên điểm này; nhiều bài phân tích cho rằng phần công ty trả cao hơn mức luật theo quy chế, thoả ước cũng không tính thuế — điểm này nên thống nhất với kế toán trước khi khấu trừ. Phần thuế còn lại tính như bài cách tính thuế TNCN 2026.
• Trợ cấp thất nghiệp: người lao động tự nộp hồ sơ ở trung tâm dịch vụ việc làm trong 3 tháng kể từ ngày chấm dứt hợp đồng; công ty có trách nhiệm chốt và trả sổ BHXH đúng hạn để người lao động kịp nộp.

Ngày vào làm, ngày nghỉ và lý do nghỉ chỉ đáng tin khi hồ sơ nhân sự được ghi đều tay từ đầu — cách sắp xếp ở bài quản lý hồ sơ nhân sự bằng Google Sheets và hướng dẫn Quản lý nhân sự PRO.

• Cách tính BHXH 2026Tỷ lệ BHXH, BHYT, BHTN và mức trần
• Cách tính lương nhân viên bằng ExcelLương ngày công, khấu trừ, thực nhận
• Quản lý hồ sơ nhân sự bằng Google SheetsCột cần có, thâm niên, nhắc hợp đồng
• Cách tính thuế TNCN 2026Biểu 5 bậc, giảm trừ gia cảnh