hitava

Công việc & bán hàng · 14 phút đọc

Cách tính điểm hoà vốn cho cửa hàng, quán nhỏ: công thức, ví dụ và bảng tính Google Sheets

Điểm hoà vốn là số lượng (hoặc doanh thu) bạn phải bán để tổng tiền thu vừa đủ bù tổng chi phí, không lời không lỗ. Công thức: **sản lượng hoà vốn = định phí ÷ (giá bán − biến phí mỗi sản phẩm)**; ví dụ quán cà phê có định phí 35 triệu/tháng, bán 35.000đ/ly, nguyên liệu và ly hết 11.000đ thì cần 1.459 ly/tháng, khoảng 49 ly mỗi ngày. Bài này đi qua cách tách định phí và biến phí, tính theo số lượng và theo doanh thu, biên lợi nhuận góp, ảnh hưởng của giảm giá, cách tính khi bán nhiều mặt hàng và một bảng tính hoà vốn làm trên Google Sheets.

Đăng HiTaVaĐiểm hoà vốnLợi nhuậnBán hàngGoogle Sheets
Công thức sản lượng hoà vốn bằng định phí chia cho giá bán trừ biến phí; ví dụ quán cà phê 35.000.000 ÷ (35.000 − 11.000) = 1.459 ly/tháng, 49 ly mỗi ngày, doanh thu hoà vốn 51 triệu

Điểm hoà vốn là gì

Mỗi tháng cửa hàng có hai loại chi phí. Định phí (chi phí cố định) là tiền phải trả dù bán được 0 hay 3.000 sản phẩm: thuê mặt bằng, lương cứng, internet. Biến phí (chi phí biến đổi) đi theo từng sản phẩm bán ra: giá nhập hàng, nguyên liệu, bao bì, phí sàn. Mỗi sản phẩm bán được, phần chênh lệch giữa giá bán và biến phí gọi là biên lợi nhuận góp (biên góp) — số tiền đó góp vào để trả định phí. Bán đủ nhiều để tổng biên góp bằng định phí thì bạn ở điểm hoà vốn; bán thêm sản phẩm nào là lãi thêm đúng biên góp của sản phẩm đó.

Sản lượng hoà vốn
Định phí ÷ (Giá bán − Biến phí)
Doanh thu hoà vốn
Định phí ÷ Tỷ lệ biên góp
Tỷ lệ biên góp
(Giá bán − Biến phí) ÷ Giá bán
Lãi trong tháng
Số lượng × Biên góp − Định phí

Điểm hoà vốn khác hoàn vốn. Hoà vốn trả lời "mỗi tháng phải bán bao nhiêu để không lỗ"; hoàn vốn trả lời "bao lâu thì lấy lại tiền đầu tư ban đầu" (tiền sửa quán, mua máy). Phần hỏi đáp cuối bài có cách tính thời gian hoàn vốn.

Tách định phí và biến phí: ví dụ quán cà phê

Đây là bước quyết định độ đúng của cả phép tính. Ví dụ một quán cà phê mang đi, bán giá bình quân 35.000đ/ly, mở 30 ngày/tháng:

Định phí mỗi thángSố tiềnBiến phí mỗi lySố tiền
Thuê mặt bằng15.000.000Cà phê4.500
Lương cứng 2 nhân viên14.000.000Sữa đặc, đường2.500
Điện, nước, internet3.500.000Đá1.000
Khấu hao máy pha, dụng cụ (72 triệu ÷ 36 tháng)2.000.000Ly, nắp, ống hút2.000
Phần mềm, rác, phí khác500.000Khăn giấy, túi, hao hụt1.000
Tổng định phí35.000.000Tổng biến phí / ly11.000
Số liệu ví dụ. Điện của quán chạy máy pha cả ngày nên xếp vào định phí cho đơn giản; nếu điện tăng rõ theo số ly, tách một phần sang biến phí.
  • Khấu hao máy móc là định phí: máy 72 triệu dùng 3 năm thì mỗi tháng tính 2 triệu, dù tháng đó không trả đồng nào.
  • Lương của chính bạn. Nếu bạn đứng quầy cả ngày, hãy tính một mức lương cho mình vào định phí. Không tính thì quán "hoà vốn" nhưng thực ra bạn làm không công.
  • Lương theo giờ, hoa hồng, phí sàn, phí giao hàng, phí cà thẻ tăng theo số đơn nên là biến phí. Nhân viên part-time thì nằm giữa hai loại — xem cách tính lương part-time theo giờ để ước lượng theo ca.
  • Khoản trả theo quý, theo năm (bảo trì máy lạnh, phí bảo vệ, thuế môn bài nếu có) chia đều ra từng tháng.
  • Thuế tính theo % doanh thu (nếu cửa hàng thuộc diện phải nộp) là biến phí. Quy định cho hộ kinh doanh đã đổi từ 2026, xem tóm tắt trong bài quản lý bán hàng bằng Google Sheets và hỏi kế toán cho trường hợp của bạn.

Biến phí của shop bán lại hàng chủ yếu là giá vốn — giá nhập cộng phí vận chuyển chia vào từng sản phẩm. Cách tính giá vốn bình quân khi nhập nhiều đợt giá khác nhau có trong bài cách tính giá vốn và lợi nhuận.

Công thức tính điểm hoà vốn theo số lượng

Mẫu số chính là biên góp của một sản phẩm.
Sản lượng hoà vốn = Định phí ÷ (Giá bán − Biến phí mỗi sản phẩm)

Với quán cà phê ví dụ: biên góp mỗi ly = 35.000 − 11.000 = 24.000đ. Sản lượng hoà vốn = 35.000.000 ÷ 24.000 = 1.458,3. Không bán được 0,3 ly nên làm tròn lên: 1.459 ly/tháng. Chia cho 30 ngày: 48,6 → 49 ly/ngày.

Thử lại: bán đúng 1.459 ly thì tổng biên góp = 1.459 × 24.000 = 35.016.000đ, trừ định phí 35.000.000 còn lãi 16.000đ — vừa qua điểm hoà vốn. Bán 1.458 ly thì biên góp 34.992.000đ, lỗ 8.000đ. Bán 1.000 ly: 24.000.000 − 35.000.000 = lỗ 11 triệu. Bán 2.000 ly: 48.000.000 − 35.000.000 = lãi 13 triệu.

Biểu đồ hoà vốn quán cà phê: đường doanh thu 35.000đ/ly và đường tổng chi phí 35 triệu + 11.000đ/ly cắt nhau ở 1.459 ly, khoảng 51 triệu; vùng lỗ bên trái tô đỏ, vùng lãi bên phải tô xanh
Bên trái điểm cắt mỗi ly bán thêm làm lỗ nhỏ dần; bên phải mỗi ly bán thêm lãi 24.000đ.

Muốn biết phải bán bao nhiêu để có mức lãi mong muốn, cộng mức lãi đó vào định phí: (35.000.000 + 15.000.000) ÷ 24.000 = 2.083,3 → 2.084 ly/tháng, tức 69,5 → 70 ly/ngày. Từ 49 lên 70 ly mỗi ngày — con số này giúp bạn biết mục tiêu lãi 15 triệu có thực tế với lượng khách đi qua quán hay không.

Cách tính doanh thu hoà vốn và tỷ lệ biên lợi nhuận góp

Shop bán nhiều mặt hàng giá khác nhau thì đếm "số sản phẩm" ít ý nghĩa. Khi đó tính theo doanh thu, dùng tỷ lệ biên góp — trong mỗi 100 đồng doanh thu có bao nhiêu đồng góp vào trả định phí.

Hai công thức cho cùng kết quả với cách tính theo số lượng, chỉ khác ở chỗ làm tròn.
Tỷ lệ biên góp = (Giá bán − Biến phí) ÷ Giá bán
Doanh thu hoà vốn = Định phí ÷ Tỷ lệ biên góp

Thử lại: tỷ lệ biên góp của quán = 24.000 ÷ 35.000 = 68,57%. Doanh thu hoà vốn = 35.000.000 ÷ 68,57% = 51.041.667đ. Kiểm tra ngược: 1.458,3 ly × 35.000 = 51.041.667đ — khớp. Con số 51.065.000 (= 1.459 × 35.000) lớn hơn một chút chỉ vì đã làm tròn lên số ly.

Biên an toàn cho biết doanh thu có thể giảm bao nhiêu trước khi lỗ. Quán đang bán thực tế 60 ly/ngày = 1.800 ly, doanh thu 63.000.000đ, lãi = 1.800 × 24.000 − 35.000.000 = 8.200.000đ. Biên an toàn = (63.000.000 − 51.041.667) ÷ 63.000.000 ≈ 19%: doanh thu tụt quá 19% (chưa tới 49 ly/ngày) là tháng đó lỗ.

Biên lãi gộp không phải biên góp

Báo cáo bán hàng thường có "biên lãi gộp" = (doanh thu − giá vốn) ÷ doanh thu. Nó chỉ trừ giá vốn, chưa trừ phí sàn, hoa hồng, phí giao hàng, bao bì. Lấy chi phí vận hành chia cho biên lãi gộp vẫn ra một doanh thu hoà vốn gần đúng, nhưng nếu phí sàn, hoa hồng lớn thì nên chuyển chúng sang biến phí để tính biên góp — tỷ lệ thấp hơn, doanh thu hoà vốn cao hơn và sát thực tế hơn.

Giảm giá, tăng giá ảnh hưởng điểm hoà vốn thế nào

Mỗi thay đổi về giá hay chi phí đều đổi điểm hoà vốn, và thường mạnh hơn bạn nghĩ. Cùng quán cà phê, định phí 35 triệu:

Tình huốngBiên góp / lyHoà vốn (ly/tháng)Ly / ngày
Hiện tại: giá 35.000, biến phí 11.00024.0001.45949
Tăng giá lên 38.00027.0001.29744
Giảm giá 10% còn 31.50020.5001.70857
Nguyên liệu tăng, biến phí 13.00022.0001.59154
Thuê thêm 1 nhân viên 6 triệu (định phí 41 triệu)24.0001.70957
Số ly làm tròn lên. Ly/ngày tính trên 30 ngày.

Thử lại dòng giảm giá: 35.000 × 90% = 31.500; biên góp = 31.500 − 11.000 = 20.500; 35.000.000 ÷ 20.500 = 1.707,3 → 1.708 ly. Giá giảm 10% nhưng biên góp giảm tới 14,6% (từ 24.000 xuống 20.500), nên phải bán thêm 249 ly, tức thêm khoảng 17% số ly, chỉ để giữ mức hoà vốn. Chương trình giảm giá chỉ có lời khi nó kéo được lượng khách tăng nhiều hơn mức đó.

Điểm hoà vốn khi bán nhiều mặt hàng: biên góp bình quân

Shop mỹ phẩm bán hàng chục món, mỗi món một biên góp. Cách làm: lấy cơ cấu bán hàng thực tế (tháng trước, hoặc bình quân 3 tháng) để tính tỷ lệ biên góp bình quân = tổng biên góp ÷ tổng doanh thu, rồi chia định phí cho tỷ lệ đó. Ví dụ shop có định phí 40 triệu/tháng (mặt bằng 18 triệu, lương 2 nhân viên 16 triệu, điện nước internet 2,5 triệu, phần mềm và khác 3,5 triệu), tháng trước bán ba nhóm hàng:

Mặt hàngSL bánGiá bánBiến phí / spDoanh thuBiên gópTỷ lệ
Son200250.000155.00050.000.00019.000.00038%
Kem chống nắng80400.000250.00032.000.00012.000.00037,5%
Sữa rửa mặt100180.000140.00018.000.0004.000.00022,2%
Cộng100.000.00035.000.00035%
Biến phí mỗi sản phẩm = giá nhập + hộp, túi. Tỷ lệ của dòng Cộng là tổng biên góp ÷ tổng doanh thu, không phải trung bình cộng ba tỷ lệ.

Thử lại: doanh thu hoà vốn = 40.000.000 ÷ 35% = 114.285.714đ. Tháng trước bán 100 triệu, biên góp 35 triệu, trừ định phí 40 triệu là lỗ 5 triệu — khớp với việc doanh thu còn thiếu khoảng 14,3 triệu so với điểm hoà vốn.

Chỗ dễ sai: điểm hoà vốn của shop nhiều mặt hàng đổi theo cơ cấu bán. Giả sử tháng sau bán thêm 100 chai sữa rửa mặt nhờ chạy khuyến mãi (doanh thu +18 triệu, biên góp +4 triệu). Doanh thu lên 118 triệu, vượt mốc 114,3 triệu, nhưng biên góp chỉ 39 triệu nên vẫn lỗ 1 triệu: tỷ lệ bình quân tụt còn 39 ÷ 118 = 33,05%, kéo doanh thu hoà vốn lên khoảng 121 triệu. Nếu 18 triệu doanh thu thêm đó đến từ son (72 cây × 250.000), biên góp thêm 72 × 95.000 = 6.840.000đ và shop lãi 1,84 triệu.

Vì vậy đừng chỉ nhìn tổng doanh thu. Bảng doanh thu và biên góp theo từng mặt hàng — lập bằng SUMIFS trên sổ đơn bán — cho biết món nào đang kéo shop qua điểm hoà vốn, món nào chỉ làm doanh thu đẹp hơn.

Làm bảng tính điểm hoà vốn trên Google Sheets

Một trang tính nhỏ là đủ để thử nhiều kịch bản: đổi giá bán, biến phí hay tiền mặt bằng là thấy ngay số ly mỗi ngày. Gõ nhãn ở cột A, số ở cột B theo bảng sau (công thức dùng dấu chấm phẩy theo vùng Việt Nam).

Bảng tính hoà vốn trên Google Sheets: định phí 35.000.000, giá bán 35.000, biến phí 11.000, biên góp 24.000, tỷ lệ 68,57%, sản lượng hoà vốn 1.459, doanh thu hoà vốn 51.041.667, 49 ly mỗi ngày, 2.084 ly để lãi 15 triệu, kèm công thức từng ô
Ô số màu xanh dương là ô gõ tay; các ô còn lại tự tính.
ÔNội dungCông thức / giá trịKết quả
B2Định phí tháng3500000035.000.000
B3Giá bán bình quân3500035.000
B4Biến phí mỗi sản phẩm1100011.000
B5Biên góp=B3-B424.000
B6Tỷ lệ biên góp=B5/B368,57%
B7Sản lượng hoà vốn=ROUNDUP(B2/B5; 0)1.459
B8Doanh thu hoà vốn=B2/B651.041.667
B9Số ngày mở cửa3030
B10Sản phẩm / ngày=ROUNDUP(B7/B9; 0)49
B11Lãi mong muốn1500000015.000.000
B12Sản lượng để đạt lãi=ROUNDUP((B2+B11)/B5; 0)2.084

Định dạng B6 là phần trăm (Định dạng › Số › Phần trăm). ROUNDUP với đối số 0 làm tròn lên số nguyên, đúng với việc không bán được nửa ly.

Chặn lỗi khi giá bán không cao hơn biến phí. Nếu B3 ≤ B4, biên góp âm hoặc bằng 0 và công thức chia ra số âm hay lỗi #DIV/0!. Bọc IF để báo bằng chữ (cách viết IF lồng nhiều điều kiện có trong bài hàm IF nhiều điều kiện):

=IF(B5<=0; "Giá bán phải cao hơn biến phí"; ROUNDUP(B2/B5; 0))

Bảng thử nhiều mức giá. Gõ các mức giá vào A15:A18 (31500, 35000, 38000, 40000), ở B15 dán công thức dưới rồi kéo xuống. Dấu $ giữ cố định ô định phí và biến phí.

Kết quả lần lượt 1.708, 1.459, 1.297 và 1.207 ly/tháng.
=IF(A15<=$B$4; "Lỗ ở mọi mức"; ROUNDUP($B$2/(A15-$B$4); 0))

Thử lại dòng 40.000: biên góp 29.000; 35.000.000 ÷ 29.000 = 1.206,9 → 1.207 ly. Với shop nhiều mặt hàng, thay B6 bằng tỷ lệ bình quân tính từ bảng mặt hàng (A: tên, B: số lượng, C: giá bán, D: biến phí ở dòng 2–4 của một trang khác):

Tổng biên góp chia tổng doanh thu. Với bảng shop mỹ phẩm ở trên ra 35.000.000 ÷ 100.000.000 = 35%.
=SUMPRODUCT(B2:B4; C2:C4-D2:D4)/SUMPRODUCT(B2:B4; C2:C4)

Lấy số liệu thật từ sổ bán hàng

Bảng hoà vốn chỉ đúng khi giá bán bình quân và biến phí là số thật chứ không phải ước đoán. Hai nguồn cần có: sổ đơn bán (để biết bán món gì, giá bao nhiêu — xem cách quản lý bán hàng bằng Google Sheets) và sổ chi (tiền mặt bằng, lương, điện nước từng tháng). Cửa hàng có bán chịu thì nhớ doanh thu chưa phải tiền về; theo dõi riêng phần khách còn nợ như trong bài quản lý công nợ khách hàng.

Một bảng lãi lỗ theo tháng giúp tách định phí và biến phí dễ hơn nhiều: khoản nào gần như không đổi qua 12 tháng (mặt bằng, lương cứng) là định phí; khoản nào lên xuống theo doanh thu (hoa hồng, phí sàn, vận chuyển) là biến phí.

Tab Lãi lỗ 12 tháng trong Bán hàng 360 PRO với dữ liệu DEMO: doanh thu thuần, giá vốn, lãi gộp, biên lãi gộp khoảng 27% mỗi tháng; chi phí mặt bằng 18.000.000 và lương 32.500.000 không đổi, hoa hồng, quảng cáo, phí sàn, vận chuyển thay đổi theo tháng
Tab Lãi lỗ trong mẫu Bán hàng 360 PRO (dữ liệu DEMO): mặt bằng và lương đứng yên qua các tháng, phí sàn và vận chuyển thay đổi — nhìn là biết khoản nào là định phí.

Câu hỏi thường gặp

Công thức tính điểm hoà vốn là gì?

Theo số lượng: định phí ÷ (giá bán − biến phí mỗi sản phẩm). Theo doanh thu: định phí ÷ tỷ lệ biên góp, với tỷ lệ biên góp = (giá bán − biến phí) ÷ giá bán. Ví dụ định phí 35 triệu, giá 35.000, biến phí 11.000: hoà vốn 1.459 sản phẩm hoặc khoảng 51 triệu doanh thu mỗi tháng.

Điểm hoà vốn và thời gian hoàn vốn khác nhau thế nào?

Hoà vốn là mức bán mỗi tháng để không lỗ. Hoàn vốn là số tháng để thu lại tiền đầu tư ban đầu. Ví dụ đầu tư 150 triệu, lãi mỗi tháng 8,2 triệu sau khi đã trừ khấu hao 2 triệu: dòng tiền thực mỗi tháng khoảng 10,2 triệu (khấu hao không phải tiền chi ra), 150 ÷ 10,2 ≈ 14,7, tức khoảng 15 tháng.

Tiền thuê mặt bằng trả trước 6 tháng thì tính thế nào?

Chia đều cho số tháng được dùng: trả 90 triệu cho 6 tháng thì định phí mỗi tháng là 15 triệu. Tương tự với phí bảo trì, phí dịch vụ trả theo năm. Tiền đặt cọc được trả lại khi trả mặt bằng thì không phải chi phí.

Có nên tính điểm hoà vốn theo ngày?

Nên, vì dễ theo dõi: lấy sản lượng hoà vốn tháng chia số ngày mở cửa, làm tròn lên. Quán ví dụ cần 49 ly/ngày. Nếu cuối tuần đông gấp đôi ngày thường, đặt mục tiêu riêng cho từng loại ngày sao cho tổng tháng vẫn đủ 1.459 ly.

Bán nhiều mặt hàng thì tính điểm hoà vốn bằng giá bình quân được không?

Được, nhưng nên dùng tỷ lệ biên góp bình quân tính từ doanh thu thật: tổng biên góp ÷ tổng doanh thu. Con số này đổi khi cơ cấu bán đổi, nên tính lại mỗi tháng. Ví dụ shop mỹ phẩm trong bài: tỷ lệ 35% thì hoà vốn 114,3 triệu, tụt còn 33% thì hoà vốn lên khoảng 121 triệu.

Đọc tiếp

Mẫu làm sẵn cho việc này

Đọc tiếp

Xem thêm mẹo và video hướng dẫn trên kênh YouTube HiTaVa, hoặc đọc các bài khác trong chủ đề Công việc & bán hàng.

Cần hỏi thêm?Zalo 0935077673 (Hải Vân)